Rockfin prezentuje swój pierwszy generator wodoru: HyVentive

Jak długo trwała budowa instalacji - od pomysłu do jego wybudowania?

Firma Rockfin S.A., z główną siedzibą w Małkowie koło Gdańska zbudowała i uruchomiła nowoczesny generator wodoru o nazwie HyVentive. To przedsięwzięcie jest efektem prac działu Badań i Rozwoju firmy, który zainicjował projekt w 2021 roku. Wtedy właśnie narodził się pomysł zaprojektowania ekologicznego źródła energii, wspierającego krajowe i globalne cele dekarbonizacji i zrównoważonego rozwoju.

W 2022 roku rozpoczęto prace projektowe, w których zespół inżynierów z różnych dziedzin opracował szczegółowe plany techniczne. Celem było zapewnienie, aby projekt był nie tylko efektywny, ale także bezpieczny i zgodny z najwyższymi standardami jakości.  

Rok 2023 był kluczowy dla realizacji projektu, ponieważ wtedy rozpoczęła się produkcja i montaż konstrukcji oraz głównych komponentów generatora. W 2024 roku nadszedł długo wyczekiwany moment uruchomienia urządzenia. Obecnie trwają także intensywne testy, mające na celu weryfikację wszystkich parametrów operacyjnych oraz upewnienie się, że instalacja działa zgodnie z założeniami projektowymi.

Jaki jest orientacyjny koszt takiej instalacji?

Orientacyjny koszt dostępnych na rynku generatorów wodoru w komercyjnych rozmiarach to obecnie około 2 miliony Euro za każdy megawat (MW)  mocy zainstalowanej, jednak koszt ten jest mocno zależny od docelowej mocy generatora. W skrócie, im generator większy tym koszt jednostkowy niższy.  Należy mieć również na uwadze że sam generator to nie wszystko: aby zagospodarować wyprodukowany w generatorze wodór potrzebny jest również system sprężania, magazynowania i dystrybucji wodoru oraz niezbędna infrastruktura pomocnicza, co powoduje, że koszt całej instalacji będzie ok. 2-3 razy wyższy.  

Generator wodoru Rockfin HyVentive uruchomiony w Małkowie ma moc 10kW i jest urządzeniem demonstracyjnym, jednak jego konstrukcja umożliwia testowanie tych samych funkcji i parametrów jakie występują w generatorach w rozmiarach komercyjnych (np. 1 MW). Moc demonstratora pozwala na wyprodukowanie kilku kilogramów wodoru w ciągu doby. Dla lepszego zobrazowania, samochód osobowy Toyota Mirai potrzebuje ok. 1 kg wodoru na przejechanie 100 km, natomiast autobus miejski Solaris Urbino 12 Hydrogen, który również korzysta z technologii wodorowej, zużywa 6,5 kg wodoru do pokonania takiego samego dystansu.

Czy jest to pierwsza tego typu instalacja na Pomorzu?

Uruchomienie generatora o mocy 10kW pozwala na przetestowanie wszystkich funkcji urządzenia oraz osiąganych parametrów. Przeprowadzone dotychczas testy pokazały, że dzięki precyzyjnemu systemowi sterowania ciśnieniami w elektrolizerze, udało się uzyskać wodór o czystości 99,9% bez stosowania dodatkowych urządzeń usuwających tlen resztkowy. Generator wodoru Rockfin HyVentive oparty jest na technologii alkalicznej elektrolizy wody, pracujący pod ciśnieniem 30 atm, umieszczony w kontenerowej obudowie wraz ze wszystkimi systemami pomocniczymi, jest pierwszym tego typu urządzeniem w całości zaprojektowanym, zbudowanym i uruchomionym w Polsce.

Generator wodoru Rockfin HyVentive może być w całości zasilany energią pochodzącą ze źródeł odnawialnych jak farmy wiatrowe czy fotowoltaiczne, dając możliwość lokalnej produkcji zielonego wodoru, co czyni go wyjątkowo przyjaznym dla środowiska. Obecnie prowadzone są dalsze prace badawczo-rozwojowe, których celem jest zwiększenie efektywności procesu elektrolizy, obniżenie kosztów eksploatacyjnych, a finalnie obniżenie kosztów wytwarzania zielonego wodoru.

Czy podobne już działają w Polsce?

Jedną z podobnych instalacji wytwarzania zielonego wodoru w Polsce, jednak opartej na technologii amerykańskiej, jest zakład w Gaju Oławskim pod Wrocławiem. Zasila ją energia odnawialna pochodząca z farmy wiatrowej i instalacji fotowoltaicznej. Uruchomiony w tej lokalizacji elektrolizer o mocy 5 MW produkuje wodór o  zakładanym dziennym wolumenie do 1,2 tony.

Inną ciekawą instalacją wodorową w Polsce jest projekt badawczo-rozwojowy realizowany przez grupę Orlen. Instalacja ta została zlokalizowana w rafinerii w Jaśle, i wykorzystuje dostarczaną z zakładu parę technologiczną a nie wodę jak w przypadku generatora wodoru Rockfin. Produkcja wodoru w tej instalacji wynosi około 18 kg dziennie. Widzimy obecnie duży wzrost zainteresowania technologiami wodorowymi w naszym kraju. Projektowane są już również wielkoskalowe instalacje oraz uruchamiane pierwsze przetargi.

Gdzie trafi wodór wytworzony w instalacji? Kto będzie jego odbiorca i jak zostanie wykorzystany?

Obecnie wodór produkowany przez demonstrator jest wykorzystywany głównie do celów badawczo-rozwojowych. Po zakończeniu testów wewnętrznych zakładamy możliwość wypożyczania go do innych podmiotów, zainteresowanych przeprowadzeniem badań nad wykorzystaniem wodoru w różnych aplikacjach.

Czy powstaną kolejne tego typu instalacje? Jakie są plany?

Rockfin HyVentive to nowoczesna linia generatorów wodoru, obejmującą urządzenia w komercyjnych rozmiarach 0.5 MW, 1.0 MW, 2.5 MW oraz 5.0 MW. Trwające prace projektowe mają na celu stworzenie wydajnych i skalowalnych rozwiązań, które odpowiadają na rosnące zapotrzebowanie na zieloną energię i zielone paliwa, zwłaszcza w sektorze przemysłowym i transporcie.

Kluczową zaletą systemów HyVentive jest ich dopasowanie do indywidualnych potrzeb. Rockfin oferuje elastyczne rozwiązania, które można dostosować do wymagań danej aplikacji. Firma kładzie duży nacisk na rozwój technologii wspomagających, które zwiększają efektywność i bezpieczeństwo instalacji wodorowych.

Obecnie Rockfin pracuje nad szeregiem systemów pomocniczych własnego projektu, takich jak: systemy detekcji, systemy doczyszczania czy instalacje sprężania oraz magazynowania wodoru. W aspekcie tankowania samochodów i autobusów, ważnym elementem jest właśnie dodatkowe doczyszczanie, gdyż wymagana jest bardzo wysoka czystość paliwa na poziomie 99.999%.

Jak oceniacie Państwo rozwój branży wodorowej w Polsce i na Pomorzu? Czy mamy szansę na rozwój i kolejne inwestycje w tej branży?

Branża wodorowa w Polsce, a szczególnie na Pomorzu, zyskuje coraz większe znaczenie w kontekście transformacji energetycznej i dążenia do dekarbonizacji gospodarki. Wodór jest postrzegany jako kluczowy element w budowie zielonego systemu energetycznego, a Polska, dzięki swoim zasobom i rosnącemu zaangażowaniu w projekty związane z OZE, ma szansę stać się istotnym graczem na tym polu.

Pomorze jako region o silnym potencjale przemysłowym i dostępnie do infrastruktury morskiej, odgrywa szczególnie ważną rolę w rozwoju branży wodorowej. Projekty związane z produkcją zielonego wodoru, wykorzystujące energię z farm wiatrowych na Bałtyku, są jednymi z najbardziej obiecujących. Dodatkowo, w regionie funkcjonuje wiele firm zrzeszonych w Klastrze Technologii Wodorowych, które rozwijają nowoczesne technologie wodorowe, w tym generatory i systemy magazynowania wodoru.

Polska ma duże szanse na przyciąganie kolejnych inwestycji w tę branżę. Rządowe wsparcie, unijne fundusze oraz rosnące zainteresowanie sektora prywatnego mogą przyspieszyć rozwój projektów wodorowych. Kluczowym wyzwaniem pozostaje jednak dalszy rozwój infrastruktury oraz efektywne wykorzystanie zasobów odnawialnych, co umożliwi zrównoważoną produkcję i magazynowanie wodoru na szeroką skalę.

‍